Paul Auster'ın Yalnızlığın İcadı adlı eseri, yaşam ile ölüm arasındaki geçirgen zarı ve varoluşsal bağların aniden kopmasını inceleyen derin bir felsefi ağıttır. Metin, sıradan bir varoluşun aniden hiçliğe dönüşmesiyle başlıyor: "Bir gün hayat var... Ve sonra aniden ölüm oluyor." Bu açılış satırları, yazarın yalnızca fiziksel bir kaybı değil aynı zamanda ontolojik bir boşluğu da kayıt altına aldığını haber veriyor. Auster, uzun bir hastalığın ya da yaşlılığın ardından beklenen bir vedayı anlatmıyor; daha ziyade, düşünmeye veya kabullenmeye zaman bırakmayan ani bir ayrılışı anlatıyor. Ancak asıl şok babanın ölümünde değil, hayattayken yokluğunda yatıyor. Yazar, babasını insan şeklinde bir boşluk bloğu, kapısı ve penceresi olmayan bir oda olarak tanımlayarak, bir insanın kendi yalnız kabuğuna ne kadar derin çekilebileceğinin mutlak gerçekliğiyle bizi yüzleştiriyor.
Bu görünmez adam, etrafına devasa duvarlar örmüş, kendisini aşktan, tutkudan ya da her türlü derin insani bağdan uzak tutmuştu. Çalışmanın ilk bölümü olan Görünmez Bir Adamın Portresi, bu mekan bloğunu anlamlandırma, ona kelimelerle somut bir form kazandırma çabasıdır. Auster'a göre yazmak, babasının hiçbir iz bırakmadığını fark ettiğinde hissettiği dehşete karşı tek estetik direniş.
Edebiyat felsefesi perspektifinden bakıldığında metnin en büyüleyici katmanlarından biri, mekan ve nesnelerin nasıl insan ruhunun doğrudan uzantıları olarak okunduğudur. Anlatıcı, babasının on beş yıl boyunca tek başına yaşadığı Tudor tarzı büyük eve girerken, maddi dünyayla olan çarpık ilişkinin şifresini çözer. Ölüm, eşyaları işlevlerinden yoksun bırakarak, onları artık ait olmadıkları bir dünyada hayatta kalmaya mahkum maddi hayaletlere dönüştürür. Yüzlerce görülmemiş fotoğrafla dolu çekmeceler, harap olmuş mobilyalar, donuk yağ tabakasına bulanmış yıkanmamış bulaşıklar ve atılmayı bekleyen kucak dolusu eski kravatlar... Hepsi sanki hiç yaşamamış gibi ölen bir adamın sessiz çığlıkları. Nesnelerin kendi başlarına hiçbir anlamı yoktur; yine de yazarın yapısökümcü merceği aracılığıyla, düşüncenin, bilincin kalıntıları, bir insanın kendisi hakkında kararlar almaya başladığı yalnızlığın amblemleri olarak metne nüfuz ediyorlar.
Sonraki sayfalarda metin, kişisel bir yas günlüğünden travmayı, şansı ve hafızanın inşasını araştıran çok sesli bir yapıya evriliyor. Yazar, eski gazete kupürleri aracılığıyla babasının çocukluğunda saklı olan karanlık sırrı (büyükannenin mutfakta büyükbabayı vurup öldürmesi) ortaya çıkarıyor. Bu cinayet, babasının neden dünyadan bu kadar kopuk olduğunun, parayı neden sadece bir panzehir ve korunma aracı olarak gördüğünün, neden estetik zevklerden uzak durduğunun psikanalitik bir açıklaması niteliğindedir. Travma nesilden nesile aktarılan bir hayalete dönüşerek aileyi sanki karantinada yaşıyormuşçasına dünyadan soyutluyor.
Metnin ikinci kısmı, Bellek Kitabı, oldukça mekansal bir felsefe aracılığıyla belleğin doğasını araştırıyor. Bellek neredeyse içinden geçilecek bir oda, fiziksel bir yapı, bir mimari olarak tasavvur ediliyor. Auster, Paris'teki küçük bir hizmetçi odası, Anne Frank'ın Amsterdam'daki gizli ek binası, şair Hölderlin'in Tübingen'deki kulesi veya Collodi'nin Pinokyo'sundaki dev köpekbalığının karnı aracılığıyla odanın görüntüsüne odaklanıyor. Bir odaya kapatılmak ya da hapsedilmek yalnızca acı verici bir yalnızlık değildir; bireyin kendi içindeki uçsuz bucaksız evreni, yani hafızayı ve hayal gücünü keşfetmesidir. Pinokyo'nun babasını köpekbalığının karanlık karnında bulup kurtarması ve sonunda gerçek bir çocuk haline gelmesi gibi, yazar da babasını diriltmek ve sonunda dil aracılığıyla kendini yeniden doğurmak için hafızanın karanlık odasına dalar.
Yalnızlığın İcadı, kimliklerimizin ve anılarımızın gerçekte nasıl yok olup gidenlerin ve tarihin tuhaf tesadüflerinin bıraktığı derin boşluklar üzerine inşa edildiğini gösteriyor. Bu metin, edebiyatın şefkatli, ölümsüz ve kuşatıcı hafızasıyla donanmış, ölümün ve yokluğun dondurucu gerçekliğini kelimelerin sıcaklığıyla fethetmeye yönelik zarif, yürek parçalayıcı bir girişimdir.